Συνέντευξη με την Ελένη Πολυχρονάτου, Εικαστικό - Διδάκτορα σε θέματα Τέχνης και Περιβάλλοντος ΑΣΚΤ

eleni polyxronatou
Κρεμάστρες του Δημόσιου Χώρου ή Το Σύμβολο της Αμοιβαιότητας
-Κάτι που έπρεπε να υπάρχει ήδη

Στην  Ιταλική Corriere Dela Sera, 14 Ιουνίου 2013  με τίτλο «Η Τέχνη της Αλληλεγγύης» γράφει η Donatella Bogo για τις Ελληνικές «Κρεμάστρες του Δημόσιου Χώρου»:
Η ιδέα είναι της Ελένης Πολυχρονάτου, ιστορικού τέχνης και ελληνίδας καλλιτέχνιδας. Είναι μία ιδέα τόσο απλή και αποτελεσματική, που αρκετοί αναρωτήθηκαν πώς και δεν το σκέφθηκαν νωρίτερα. Το Μάρτιο, η Ελένη ανέθεσε σε δέκα καλλιτέχνες ένα μικρό γλυπτό, βασισμένο σε ένα δικό της σχέδιο: ένα τρίποδο, με ύψος περίπου 1,80 μ., το οποίο θα έπρεπε να πληροί δύο προϋποθέσεις: να είναι κατασκευασμένο από ξύλο, μέταλλο και άλλο ανακυκλώσιμο υλικό και να προσφέρει τη δυνατότητα να κρεμάει κανείς πάνω του αντικείμενα.

Οι καλλιτέχνες προβληματίστηκαν και πραγματοποίησαν, ο καθένας δίνοντας την προσωπική του ερμηνεία, δώδεκα κατασκευές που η Ελένη φρόντισε να εγκαταστήσει σε δρόμους, πλατείες και κήπους του Δήμου Κορυδαλλού, στον Πειραιά, προσκαλώντας τους κατοίκους να τις χρησιμοποιήσουν ως σημείο ανταλλαγής ενδυμάτων και αντικειμένων, τα οποία μπορεί να μη χρησιμεύουν πλέον σε κάποιους, αλλά να είναι απολύτως χρήσιμα σε κάποιους άλλους.
Πρόκειται για μία εγκατάσταση δημόσιας χρήσης, αλλά και ένα αντικείμενο τέχνης σε σταθερή αλλαγή (εξέλιξη. Είναι κάτι, είπε η δημιουργός της ιδέας, που απεικονίζει με τελειότητα την άποψη- σύλληψη (concept) της τέχνης στην υπηρεσία του ανθρώπου, και όχι το προνόμιο μιας elite’, καθώς επίσης και μία πρωτοβουλία που αναπτύσσει στους κατοίκους την αίσθηση της αλληλεγγύης, που είναι τόσο σημαντική αυτές της στιγμές της κρίσης. Συγχρόνως, προσθέτει, είναι ένας τρόπος για κάποιον, ο οποίος έχει ανάγκη, να παραλάβει ό,τι του χρειάζεται, χωρίς να νοιώθει ταπεινωμένος.
Η Ελένη κάθε βράδυ ελέγχει και καταγράφει πόσο χρησιμοποιήθηκαν οι διάφορες κρεμάστρες και επαληθεύει πώς κάθε μία από αυτές τις κατασκευές χρησίμευσε ανάλογα με την περιοχή στην οποία βρίσκεται. Αν, για παράδειγμα, βρίσκεται μπροστά από ένα σχολείο, γεμίζει από παιδικά ρούχα και παιχνίδια. Ο Δήμος Κορυδαλλού, ο οποίος ενέκρινε την πρωτοβουλία αυτή της Πολυχρονάτου, συμμετέχει στην εγκατάσταση κάθε Τετάρτη, τοποθετώντας πακέτα με τρόφιμα κάτω από διάφορες κρεμάστρες. Διάφορες περιοχές της Αττικής καθώς και άλλοι καλλιτέχνες εξέφρασαν ενδιαφέρον για την πρωτοβουλία αυτή, που προμηνύεται να επεκταθεί σαν φωτιά.

kremastra
1. Ποια είναι η σχέση σας με το πρότζεκτ «Κρεμάστρες του Δημόσιου Χώρου ή Σύμβολο της Αμοιβαιότητας» στη συνολική του μορφή;
Εμπνεύστηκα το Σύμβολο και ανέλαβα το συντονισμό και την υλοποίηση του πρότζεκτ, το οποίο στηρίζεται στη σύγκλιση τέχνης και ζωής και στη διαρκή κοινωνική αλληλεγγύη και αμοιβαιότητα. Μελλοντικά, όταν ξεφύγουμε από τη κρίση, η μετεξέλιξη του πρότζεκτ ευελπιστώ να είναι η επαναχρησιμοποίηση των υλικών, στη βάση της οικολογικής συμπεριφοράς και της κοινωνικής ευαισθησίας και συνείδησης……
2.  Παρατηρώντας τα έργα – τις ‘Κρεμάστρες του Δημόσιου Χώρου’-βλέπουμε ότι, παρά τη μορφική τους ποικιλία, τη διαφορετικότητά τους, έχουν μια κοινή δομή, έναν κοινό σχηματισμό. Πώς συλλάβατε αυτή τη μορφή;
Συνέλαβα μία απλή τριμερή μορφή, την οποία μπορεί εύκολα να φτιάξει ο καθένας από μας, μόνος του. Παράλληλα, είναι ένας αρχετυπικός σχηματισμός και μια συμβολική κατασκευή, ένα σύμβολο.
3. Τι προσδοκάτε, γενικά, για το Σύμβολο της Αμοιβαιότητας?
Για το Σύμβολο  που το νιώθω ως πνευματικό μου παιδί,  δεν τρέφω φιλοδοξία αλλά πίστη ότι θα απλωθεί στις πόλεις και ότι θα λειτουργεί στο μέλλον όλο και περισσότερο.
4. Πώς οραματίζεστε το ταξίδι  των έργων αυτών στην Ελλάδα του σήμερα;
Εύχομαι να εξαπλωθούν και να ενσωματωθούν στην ελληνική κοινωνία, να είναι σημεία αναφοράς, αειφόρα, ενταγμένα στην πνευματική και κοινωνική ζωή, με ισχυρό καθημερινό αντίκτυπο. Στη μέγιστή τους ανάπτυξη, τα οραματίζομαι σε διάφορα σημεία, όπως νοσοκομεία, σχολεία, έξω από φυλακές, σε πλατείες και άλλα κομβικά σημεία των πόλεων, όπου ο καθένας θα μπορεί να εναποθέσει την ευαισθησία του, τη σκέψη του για τον συνάνθρωπο του, αλλά και την οικολογική του συνείδηση, αφήνοντας χρηστικά αντικείμενα, τα οποία δε χρειάζονται, για να επαναχρησιμοποιηθούν ελεύθερα, από νέους αποδέκτες, χωρίς να επιβαρύνουμε το περιβάλλον.

kremastra
5. Ποια είναι η πεμπτουσία, αισθητική και κοινωνική, του συλλογικού αυτού έργου;
Μια οργανωμένη, δομημένη, στρατηγικά σχεδιασμένη συλλογική προσπάθεια για την ένωση Τέχνης και Ζωής. Ίσως θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι μια συνέχεια, ένας κρίκος σε μια παγκόσμια αλυσίδα που συνέδεσε την τέχνη, την οικολογία και την οικονομία και ανάγεται στα έργα μεγάλης κλίμακας από καλλιτεχνικά κινήματα, όπως Land Art, σε συνδυασμό με κοινωνικούς αγώνες, όπως ενσαρκώθηκαν στο Μάη του ’68, φερ’ ειπείν. 
6.Ποια είναι, γενικά, η στρατηγική εγκατάστασης των έργων στο δημόσιο χώρο;
Μελέτησα, επί σειρά ετών, στο πλαίσιο της διδακτορικής μου έρευνας, την τέχνη στο δημόσιο χώρο τόσο από την πλευρά της νομοθεσίας και των προγραμμάτων τέχνης, όσο και από τη σκοπιά κάθε είδους ζητήματος τέχνης και κοινωνίας, σε χώρες όπως η Γαλλία, η Αγγλία και η Αμερική. Το πρότζεκτ ακολουθεί μία στρατηγική συναφή όλων αυτών, σε προσαρμοσμένες αναλογίες προς την ελληνική κοινωνία.
7. Πώς ανταποκρίθηκαν οι καλλιτέχνες στο κάλεσμά σας;
Από όλους όσους έχω απευθυνθεί μέχρι στιγμής έλαβα θερμή απάντηση. Δημιούργησαν, με αυταπάρνηση και με όλη τους τη καρδιά, ‘σαν έτοιμοι από καιρό’ να εργαστούν γι’ αυτό το έργο. Μου κάνει εντύπωση η στάση τους, γιατί, χωρίς πολλά λόγια και εξηγήσεις, σε κάποιες περιπτώσεις με μερικές απλές φράσεις συνεννόησης, έδωσαν στο έργο τους σάρκα και οστά. Μέχρι στιγμής συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Artreeteam -Πάνη Σταθοπούλου, Γιάννης Μπρούζος, Κατερίνα Μητσιάλη,Λίτσα Μουσούλη, Σοφία Κουκλάκη, Δημήτρης Τσιαντζής,Μάρω Κουρή,Έννιος- Έρως Γιώγος, Στέλιος Παναγιωτόπουλος, Τζίμης Ευθυμίου, Μαρία Μεθυμάκη, Στέλλα Παπαθανασίου, Λοίζος Λοίζος, Πάρης Αντωνάκης, ΈλενΑ Pilli, Αφροδίτη Σαρταμπάκου, Πολυάννα Βλατή, Στέλιος Παναγιωτόπουλος, Σοφία Σιδηροπούλου
Γιάννης Χωριατέλλης, Μιχαέλλα Λογιώτατου, Κώστας Κόντης, Σπύρος Χαραλαμπόπουλος, Βούλη Δριτσάκου, Στέφανος Σουβατζόγλου, Ζωή Αρβανίτη, Αντρέας Τσερπέλης και ενδιαφέρονται πάρα πολλοί άλλοι επίσης....

kremastra
8. Πώς ανταποκρίθηκαν, με τη σειρά τους, οι δημοτικοί φορείς;  
Ο Κορυδαλλός είναι ο πρώτος δήμος όπου παρουσιάστηκε το πρότζεκτ. και παράλληλα, είναι το σπίτι μου και η ευρύτερη οικογένεια μου. Ο Δήμαρχος Σταύρος Κασιμάτης στάθηκε ιδιαίτερα διορατικός. Ξέρετε, συνήθως, εμείς οι καλλιτέχνες, εργαζόμενοι χρόνια μέσα στα εργαστήρια, φεύγουμε κάπως μακρύτερα από το πλαίσιο της κοινής σκέψης στα θέματα της Τέχνης και τότε συμβαίνει αυτό που έχει πει ο Μπρακ, ότι ο καλλιτέχνης κάνει αυτό που μπορεί να κάνει και ο κριτής βλέπει αυτό που μπορεί να δει. Είμαι τυχερή, γιατί ο Δήμαρχος Σταύρος Κασιμάτης  και, γενικότερα, οι δημοτικοί φορείς του Κορυδαλλού, μπορούσαν και να δουν και να καταλάβουν, αλλά και να στηρίξουν. Στη συνέχεια, παρόμοια ανταπόκριση υπήρξε από το δήμο Ψυχικού- Φιλοθέης.  Αυτήν την ευαισθησία εύχομαι να ενστερνιστούν και άλλοι δήμοι.
9. Τηρείτε κάποια ημερολογιακή καταγραφή για το πώς ανταποκρίνονται οι χρήστες;  
Ναι, και μπορούμε να πούμε ότι κάποιοι δίνουν από το υστέρημα τους, άλλοι από το περίσσευμα τους και άλλοι καθόλου, προσπερνώντας αδιάφορα…Επιπροσθέτως εταιρείες και καταστήματα υιοθετούν μια παρόμοια συμπεριφορά.
10. Εκτός από την προσφορά αγαθών και την οικολογική ευαισθητοποίηση, έχει κάποιο άλλο σκοπό το πρότζεκτ;
Ναι, την εκπαίδευση. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι μια προσπάθεια εκπαίδευσης, ώστε να αλλάξει η συμπεριφορά των ανθρώπων και να προσεγγίζουμε το συνάνθρωπο όχι μόνο για να τον βοηθήσουμε, αλλά και για να τον στηρίξουμε και να του δείξουμε ότι υπάρχει κάποιος που τον νοιάζεται, ότι είναι μαζί του, ότι δεν είναι μόνος του. Ρώτησα κάποια στιγμή το γιο μου πώς του φαίνεται το Σύμβολο της Αμοιβαιότητας και εκείνος μου απάντησε «Μαμά, είναι κάτι που έπρεπε να υπάρχει ήδη». Τόσο απλά....

kremastra
11. Πώς θα χαρακτηρίζατε συνολικά το πρότζεκτ;
Προσπάθεια για ένα Έργο Ζωής και όχι μόνο για ένα Έργο Τέχνης, Είναι έργο ζωντανό, διαρκώς μεταβαλλόμενο και ως μορφή και ως λειτουργία.
Το πρότζεκτ τώρα κάνει τα πρώτα του βήματα μέσα στη κοινωνία.  Είναι η δική μας πρόταση /αντιπρόταση στη κατάρρευση, στη κρίση, στην εγκατάλειψη και στη παθητικότητα.

Να μην ξεχνάμε ότι τελικά είμαστε αυτό που προσφέρουμε…

kremastra

 





Στα Social Media