Εορτασμός Εθνικής Επετείου 28ης Οκτωβρίου 1940: Πανηγυρικός της ημέρας από την μαθήτρια του 1ου Λυκείου, Νεφέλη Ελευθεριάδη

Σεβαστοί Πατέρες,
Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε,
Κύριοι Αντιδήμαρχοι, Κύριοι Δημοτικοί Σύμβουλοι,
Εκπρόσωποι των πολιτικών και κοινωνικών αρχών του δήμου,
Αξιοσέβαστοι εκπαιδευτικοί,
Αγαπητοί συμμαθητές,
Κυρίες και Κύριοι
Είναι κάποιες φορές που οι άνθρωποι καλούνται να αποτίσουν φόρο τιμής σε άλλους ανθρώπους, είτε συγχρόνους τους είτε όχι. Βαρύτατη ευθύνη, γιατί πιστεύω πως είναι αδύνατον για κάποιον να καταφέρει να αποτυπώσει μέσα σε μερικές μόνο λέξεις, τις θυσίες, τις χαρές, τον πόνο, τον μόχθο και την ηθική ικανοποίηση των ανθρώπων, οι οποίοι αγωνίστηκαν για ύψιστα αγαθά όπως η αξία της ζωής, η ελευθερία και η δημοκρατία.


Δεν βρίσκομαι εδώ με σκοπό να σας παραθέσω μερικά ακόμη ιστορικά γεγονότα, ως είθισται στις εθνικές εορτές, αλλά για να μεταβιβάσω σε εσάς ένα τμήμα μονάχα του μεγαλείου της ανθρώπινης ιστορίας, ένα μέρος του μηνύματος που η ιστορία θέλησε να διαδώσει. Σήμερα είναι η 28η Οκτωβρίου. Και σαν σήμερα 78 χρόνια πριν ο ελληνικός λαός ύψωσε το ανάστημά του έναντι στην απειλή της υποδούλωσης. Ενώθηκε, προκειμένου να παλέψει με τον εχθρό και φώναξε ένα βροντερό «ΟΧΙ» του οποίου η ηχώ θα έπρεπε να ακούγεται ως τις μέρες μας. Το κακό είχε ξεσπάσει από καιρό σε Ανατολή και σε Δύση, ώσπου το καλοκαίρι του ‘40 ο τορπιλισμός της «Έλλης» προμηνύοντας την επερχόμενη ιστορική εξέλιξη, σηματοδότησε την αρχή των δεινών για την χώρα. Το πρωί της 28ης Οκτωβρίου ήταν εκείνο που πρωτοήχησαν οι σειρήνες και οι κωδωνοκρουσίες. Τα σήμαντρα του πολέμου. Ο Ιταλός πρέσβης Γκράτσι απέστειλε τελεσίγραφο στον Εθνικό Κυβερνήτη Ιωάννη Μεταξά στο οποίο ζητούσε με επιτακτικό τόνο ορισμένες εθνικές γαίες, υπογραμμίζοντας πως σε οποιαδήποτε αντίθετη περίπτωση, εκείνοι ήταν διατεθειμένοι να πολεμήσουν για την διεκδίκηση τους. Τότε, έχοντας πλήρη συναίσθηση της εθνικής αξιοπρέπειας ο Έλληνας Κυβερνήτης, απάντησε πως δεν προβλέπεται άμαχη παράδοση των εδαφών, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται να υπερασπιστούν με μάχη τις γαιες τους και προκαλώντας τους να έρθουν να κερδίσουν τις ελληνικές περιοχές που αποζητούν. Ο πόλεμος είχε αρχίσει και ευτυχώς, ξεπερνώντας κάθε προσδοκία, στάθηκε εν μέρει ευνοϊκός προς το Ελληνικό Έθνος. Ο Έλληνας παραμέρισε κάθε ατομισμό σ’ αυτή τη σκοτεινή εποχή της ιστορίας και απέδειξε την αξία του να μάχεσαι για ό,τι θεωρείς ανώτερο.
Το έπος του ‘40 κατορθώνει ακόμα και σήμερα να υπενθυμίζει την αξία της εθνικής ενότητας,ανεξαρτήτως καταγωγής. Οι πεσόντες προτίμησαν τον θάνατο από την υπόδουλη ζωή, θυσιάστηκαν για την ανεξαρτησία τους, δεν έσκυψαν το κεφάλι έναντι στην απειλή, πάλεψαν μαζί της, δεν τους ένοιαζε τόσο αν θα την νικήσουν, όσο το να αντισταθούν σε εκείνη.
Δεν πρόκειται να προσπαθήσω να εξιδανικεύσω την εποχή στην οποία ζούμε. Γνωρίζουμε όλοι πολύ καλά τα προβλήματα αυτού του τόπου. Ξέρουμε πού υστερούμε και πού είμαστε άτρωτοι. Ας μην επαναπαυόμαστε στη βολή της δόξας του παρελθόντος, ας προσπαθήσουμε τουλάχιστον να μετουσιώσουμε τις θυσίες των προγόνων μας σε απαρχές νέας ζωής. Τώρα, το μήνυμα του έπους του ‘40 είναι πιο επίκαιρο από ποτέ άλλοτε. Τώρα που η παγκόσμια αστάθεια διάγει σε οικονομικά αδιέξοδα και καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Κάποτε, κάποιοι αγωνίστηκαν σκληρά, πέθαναν στο όνομα της ανθρώπινης ζωής, στο θεσμό της ελευθερίας και στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων. Εμείς είμαστε οι κληρονόμοι αυτού του ιερού μεγαλείου και οφείλουμε να το διαφυλάττουμε με αυταπάρνηση. Η προάσπιση του κοινού συμφέροντος πρέπει να αποτελεί πρωταρχικό μέλημα. Το «ΟΧΙ» είναι εθνική επιταγή για την νέα γενιά. Ας πορευθούμε με όραμα και στόχους στη ζωή μας, αντιστεκόμενοι έναντι σε οποιαδήποτε εθνικιστική ιδέα, έναντι στον προσηλυτισμό, την χειραγώγηση και τον φανατισμό για την ελευθερία μας.  

Οι αγωνιστές του ‘40 ήρθαν αντιμέτωποι με τον εθνικισμό. Αυτό το μικρόβιο που ταλανίζει κάθε κοινωνία. Αυτή η λεπτή διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην αγάπη για την πατρίδα και τον εθνικισμό, αυτή είναι το όριο που οφείλει να τίθεται για κάθε χώρα. Κανένα έθνος δεν ήταν ποτέ ανώτερο από ένα άλλο. Γεγονός που αποδεικνύεται μέσω της ιστορίας μας. Για κάθε κράτος υπήρξε μια περίοδος ακμής κι έπειτα ακολουθούσε η παρακμή. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η οικονομική δύναμη, η πολιτική και η κοινωνική είναι ανθρώπινα δημιουργήματα και φθείρονται. Είναι ευάλωτα. Είναι ασταθή. Δεν αρμόζει σε κανένα έθνος ο τίτλος Άρια Φυλή, κι όμως τότε, στην διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου μια χώρα διεκδίκησε αυτόν τον τίτλο. Μια φυλή η οποία απαρτιζόταν από άτομα τόσο καθαρά ως προς το αίμα που έρρεε στις φλέβες τους, ως προς την καταγωγή τους αλλά και παράλληλα τόσο βρόμικα. Η Φυλή αυτή λερώθηκε με αίμα, νοτίσθηκε από τις ανθρώπινες κραυγές, ζαλίστηκε από τη μέθη της δύναμης και της εξουσίας και γλίστρησε στην κηλίδα των δακρύων που εκείνη δημιούργησε. Ο απόηχος αυτών των κραυγών, του ανθρώπινου πόνου, είναι αυτός που ουρλιάζει, που μοχθεί να αντισταθεί στον εθνικισμό. Εν έτει 2018 εγώ νιώθω την υποχρέωση να υπενθυμίσω σε όλους ότι ειμαστε ίσοι. Ότι συνυπάρχουμε σε αυτόν τον πλανήτη. Κανείς δεν πρέπει να είναι υποχείριο κανενός. Δεν υπάρχει ανώτερο και κατώτερο έθνος. Είμαστε όλοι ίσοι, διαφέρουμε σε πολλά κι αυτό μας κάνει ίσους. Όλοι διαφέρουμε. Είμαστε ίδιοι στο ότι διαφέρουμε. Είμαστε λοιπόν όλοι ίσοι.

Σήμερα είναι ημέρα μνήμης για τα πεπραγμένα του ναζισμού. Ο ναζισμός και ο φασισμός είναι δυο έννοιες άμεσα συνυφασμένες με τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η βαναυσότητα και η φρικαλεότητα των πράξεων των ναζιστών έναντι σε ευάλωτες κοινωνικά ομάδες αλλά και σε ισχυρές, οι οποίες εμπόδιζαν την ανέλιξη της δίκης τους φυλής, σοκάρουν ακόμη και σήμερα. Η τόνωση του εθνικιστικού κι οχι του εθνικού φρονήματος λειτουργούσε ως κάλυψη για τους ναζιστές, οι οποίοι δεν εξυπηρετούσαν το κοινό συμφέρον, αλλά συμφέροντα διαφορετικού είδους, οικονομικά και πολιτικά. Δυστυχώς στις μέρες μας η έννοια του φασισμού και του ναζισμού δεν αποτελεί μια σκοτεινή σελίδα της ιστορίας, αντιθέτως συνεχώς ανατροφοδοτούνται και αναπαράγονται, κερδίζοντας όλο ένα και μεγαλύτερα πληθυσμιακά ποσοστά. Οφείλουμε να είμαστε επιφυλακτικοί όσον αφορά τις απόψεις που εστερνιζόμαστε, να κατανοούμε σε βάθος τις όποιες ιδεολογίες θέλουμε να ασπαστούμε και να προάγουμε πάντα την αξία της δημοκρατίας και της ελευθερίας, όπως εκείνοι, τότε, όπως οι αγωνιστές του ‘40.
Το νόημα του Εθνικού αγώνα συνοψίζει ο ποιητής Οδυσσέας Ελύτης στους στίχους του:
«Τώρα χτυπάει πιο γρήγορα τ’ όνειρο μέσα στο αίμα
Του κόσμου η πιο σωστή στιγμή σημαίνει:
Ελευθερία
Έλληνες μές’ στα σκοτάδια δείχνουν τον δρόμο:
Ελευθερία
Για ‘σένα θα δακρύσει από χαρά ο ήλιος»
Ίσως τα ιδεώδη κάθε λαού να μαραίνονταν και να στέρευαν αν δεν αναζωπυρώνονταν. Κι ο στόχος των εθνικών εορτών, αυτός είναι, εκείνη η αναζωογόνηση. Και θέλω να υποστηρίξω την άποψη την οποία κατέγραψε ο Βίκτωρ Ουγκώ: «Δεν γνωρίζω πια τ’όνομά μου, ονομάζομαι πατρίς». Κάποιοι, θα αποπειραθούν να διεκδικήσουν, πρόκειται να κλέψουν, επίκειται να στερήσουν πολλά, από όλους μας, όμως το μόνο που δεν θα κατορθώσουν ποτέ να σβήσουν από την μνήμη μας είναι το γεγονός ότι είμαστε Έλληνες. Και φυσικά δεν στοχεύω στην καλλιέργεια εθνικιστικών λαϊκών αισθημάτων τα οποία δεν συνάδουν με το θεσμό του πολιτεύματος της χώρας μας, απλώς θέλω να υπενθυμίσω και τούτο: την ευθύνη έναντι στο έθνος, την αξία του να είσαι Έλληνας.
Σας ευχαριστώ πολύ, Χρόνια Πολλά Ελλάδα!


Νεφέλη Ελευθεριάδη

 

Στα Social Media